SRP "Carska bara"

Specijalni rezervat prirode "Carska bara" nalazi se u međurečju Tise i Begeja, udaljen oko 15 kilometara jugozapadno od Zrenjanina i predstavlja najveće i najznačajnije zaštićeno prirodno dobro opštine Zrenjanin.

Rezervat se svojim južnim i zapadnim delom naslanja na magistralni pravac (M 24-1) Zrenjanin - Beograd, jugozapadnim delom se naslanja na reku Tisu, dok je kao sastavni deo rezervata obuhvaćen i tok Starog Begeja i Kanala Begej.

Zaštićeno prirodno dobro ima oblik latiničnog slova "S", blago izvijenog u pravcu jugozapad-severoistok i predstavlja mrtvaju reke Begej koja je nastala u periodu holocena. Regulacijom toka reke Begej, oblikuje se nekoliko bara čime ovo područje dobija svoj prvobitni izmenjeni oblik. Velika fluvijalna jezera, kao što su Belo jezero, Velika bara, Čistina, Suhaja i Rakitaš, još od 1873. godine se postepeno pretvaraju u ribnjake koji danas obuhvataju površinu od preko 2.000 ha. Licitacijom održanom 1781. godine u Beču, celokupno područje od oko 30.000 lanaca kupio je trgovac Lazar Lukač koji je u obližnjem mestu Ečki izgradio Kaštel.

U prelepom zdanju su, između ostalog, održavani i balovi za tadašnje plemstvo austrougarskog carstva na kojima je učestvovala i sama carska porodica. Carska bara, kao najznačajniji i najpoznatiji deo rezervata, svoj naziv duguje austrougarskim carevima koji su na ovom području organizovali brojne lovove na barsku i drugu divljač.

Južni deo Carske bare, poznat pod imenom mala Carska bara ili Vojtina mlaka, 1955. godine dobija status zaštićenog prirodnog dobra, a 1965. godine dobija i status močvare od međunarodnog značaja. U toku 1986. godine dolazi do proširenja granica zaštićenog prirodnog dobra u okviru domaće kategorizacije i područje stiče status Regionalnog parka "Stari Begej" i Strogog prirodnog rezervata "Carska bara". Najzad, usled nove kategorizacije koja je izvršena 1994. godine, područje dobija status Specijalnog rezervata prirode pod imenom "Stari Begej - Carska bara", na površini od 1.676 ha, dok zaštitna zona obuhvata 7.532 ha, a za staraoca se postavlja Ribarsko gazdinstvo "Ečka".